Andrzej Niemczyk – architekt sukcesów „Złotek” i legenda polskiej siatkówki

Trener Andrzej Niemczyk był postacią wymykającą się schematom – wybitnym strategiem, a jednocześnie człowiekiem o niezwykle barwnym i kontrowersyjnym życiorysie. Jego największą miłością była siatkówka, której poświęcił się bez reszty, prowadząc polskie zawodniczki na sam szczyt europejskiego podium.

Jak wyglądały początki kariery zawodniczej i trenerskiej?

Andrzej Niemczyk urodził się 16 stycznia 1944 roku w Łodzi. Choć w młodości był wszechstronnie uzdolniony i trenował cztery dyscypliny (piłkę nożną, koszykówkę, tenis stołowy i siatkówkę), ostatecznie postawił na tę ostatnią.

Jako zawodnik występował na pozycji rozgrywającego w:

• Społem Łódź oraz Anilanie Łódź,
• Stali Mielec, z której trafił do reprezentacji kraju.

Już w wieku dwudziestu kilku lat zaczął łączyć grę z trenowaniem młodzieży, co zapowiadało jego przyszłą wielkość w roli szkoleniowca. Pierwsze wielkie sukcesy przyszły szybko – z kobiecym zespołem ChKS Łódź zdobył mistrzostwo kraju, co w wieku zaledwie 31 lat otworzyło mu drzwi do pracy z reprezentacją Polski.

Dlaczego Andrzej Niemczyk stał się legendą za granicą?

Po pierwszej, krótkiej przygodzie z kadrą, Niemczyk wyjechał z kraju, budując swoją renomę w Europie Zachodniej i na Bliskim Wschodzie.

• Niemcy (RFN): Zdominował rozgrywki z klubem SV Lohhof, a w 1981 roku objął żeńską reprezentację RFN, prowadząc ją na Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles (1984).
• Turcja: To jemu przypisuje się wprowadzenie tureckiej siatkówki klubowej na salony. Prowadząc Vakifbank Ankara i Eczacibasi Stambuł, osiągał znakomite wyniki w Lidze Mistrzyń i Pucharze Mistrzyń Krajowych.

Jak narodziła się era słynnych „Złotek”?

Powrót do polskiej kadry na początku XXI wieku stał się najbardziej ikonicznym momentem w jego karierze. To pod jego wodzą narodził się fenomen „Złotek”, czyli drużyny, która rozkochała w sobie całą Polskę.

Najważniejsze sukcesy tego okresu to:

• Złoty medal Mistrzostw Europy w Turcji (2003).
• Złoty medal Mistrzostw Europy w Chorwacji (2005).

To właśnie Andrzej Niemczyk ukształtował kariery takich legend jak Małgorzata Glinka, Katarzyna Skowrońska czy tragicznie zmarła Agata Mróz. Okres 2003–2005 do dziś uznawany jest za złoty wiek polskiej siatkówki kobiecej.

REKLAMA

Czym zajmował się trener po zakończeniu pracy na ławce?

Z powodu narastających problemów zdrowotnych Niemczyk musiał zrezygnować z pracy trenerskiej w 2006 roku. Nie pożegnał się jednak ze sportem, odnajdując się w roli eksperta i dziennikarza:

• Pisał felietony dla „Przeglądu Sportowego”.
• Komentował mecze w telewizji Polsat.
• W 2015 roku wydał głośną biografię pt. „Życiowy tie-break”, w której szczerze opisał swoje życie.

Jaką cenę zapłacił za życie „pełnymi garściami”?

Andrzej Niemczyk nigdy nie ukrywał, że jego życie dalekie było od sportowego ascetyzmu. Kochał hazard, towarzystwo kobiet (był trzykrotnie żonaty) oraz dobrą whisky. Jego życie było nieustanną walką z przeciwnościami losu – w 2005 roku wygrał batalię z nowotworem węzłów chłonnych, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu kolejnego złota.

Niestety, ostatni „set” należał do choroby. Legendarny szkoleniowiec zmarł 2 czerwca 2016 roku na nieoperacyjnego raka płuc.

---

Dziedzictwo Andrzeja Niemczyka pozostaje żywe w pamięci kibiców i jego podopiecznych. Jak wspomniała Katarzyna Skowrońska, był postacią unikalną, której wiedza merytoryczna szła w parze z niezwykłą charyzmą. Pozostawił po sobie nie tylko pełne gabloty pucharów, ale przede wszystkim modę na siatkówkę, która trwa w Polsce do dzisiaj.